Di tích khảo cổ học Gò Cổ Lâm

Gò Cổ Lâm là một di chỉ khảo cổ học có quy mô lớn nhất trong số 11 di chỉ khảo cổ đã được phát hiện tại xã Thanh Điền (hiện nay di tích thuộc phường Thanh Điền).

Đầu năm 1990, được sự cho phép của Bộ Văn hóa Thông tin và UBND tỉnh Tây Ninh, Bảo tàng tỉnh Tây Ninh đã phối hợp Viện Khoa học Xã hội tại Thành phố Hồ Chí Minh tiến hành khai quật di chỉ khảo cổ học Gò Cổ Lâm từ ngày 27/02 đến 07/4/1990. Các nhà khảo cổ học đã nghiên cứu và sử dụng phương pháp lần theo dấu vết của các kiến trúc để tái hiện lại toàn bộ bình diện của di tích (không kể phần trung tâm của gò đã bị ngôi chùa chiếm chỗ), bên hông chùa dọc theo rìa gò phía Tây đã xuất lộ 6 phế tích kiến trúc tháp bằng gạch cổ trong đó có 5 kiến trúc có dạng gần giống như tháp nhỏ, kiến trúc thứ 6 nằm ở phía Bắc gò, phần xây dựng bên trên khác 5 kiến trúc kia, tất cả kiến trúc cổ được xây dựng bằng những viên gạch có kích thước trung bình (32 x 16 x 7cm).

Ngoài 5 phế tích kiến trúc tháp gạch đã phát hiện còn tìm thấy nhiều hiện vật liên quan gắn liền với di tích gồm: Yoni, Linga, Mukhai Linga, thân tượng, đế tượng, đầu tượng, chày đá và nhiều mảnh vỡ của tượng bằng đá,.. Phía chính Đông gò Cổ Lâm là bàu nước vuông rộng có diện tích 240 x 180m, có đường nhỏ hẹp dẫn vào di tích gò Cổ Lâm dài 65m.

Căn cứ vào những dữ liệu thu được trong quá trình khai quật và so sánh với một số công trình kiến trúc cổ trong vùng Nam Bộ các nhà khảo cổ học đã đoán định niên đại các di tích gạch Gò Cổ Lâm có niên đại khoảng thế kỷ VIII sau Công nguyên.

Trên diện tích Gò Cổ Lâm hiện nay có ngôi chùa Cổ Lâm là cơ sở hoạt động của quân dân Thanh Điền, là vị trí đóng quân của C40 và du kích xã. Cuối năm 1963 đến đầu năm 1964 lực lượng C40 và du kích Thanh Điền đã tiêu diệt 1 tiểu đoàn địch. Năm 1967-1968 nơi đây là điểm triển khai kế hoạch giải phóng bót Ôcônen và chiến dịch Tổng tiến công Mậu Thân.

Gò Cổ Lâm đã được xếp hạng là di tích cổ học tại Quyết định số 3211/QĐ-BT ngày 12/12/1994 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin.

Gò Cổ Lâm được khoanh vùng bảo vệ với diện tích 51.358m2.