Di tích kiến trúc nghệ thuật Nhà Trăm Cột

Nhà Trăm Cột được xây dựng vào những năm 1901-1903, nhà có diện tích 882m2, tọa lạc trên một khu vườn rộng 4.044m², chính diện hướng Tây Bắc. Nhà hoàn toàn bằng gỗ (gỗ đỏ, gỗ mật), mái lợp ngói âm dương, nền nhà bằng đá tảng cao 0,9m, mặt nền lát gạch tàu lục giác. Nhìn trên bình đồ, Nhà Trăm Cột có kiểu chữ quốc, 3 gian, 2 chái. Nhà gồm có hai phần: phần trước là phần nội tự - ngoại khách (trong thờ tự, ngoài tiếp khách), phần sau là phần để ở và sinh hoạt.

Theo các nhà nghiên cứu, Nhà Trăm Cột là một kiến trúc có kiểu thức thời Nguyễn, về đại thể mang dấu ấn rõ rệt của phong cách Huế nhưng có nhiều nét tiểu dị trong đề tài trang trí, tạo được sự phong phú và đa dạng, phản ánh một giai đoạn lịch sử - văn hóa đất phương Nam cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX.

Nhà Trăm Cột đã được Bộ Văn Hóa - Thông Tin xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa quốc gia tại quyết định số 2890-VH/QĐ ngày 27/9/1997. Di tích Nhà Trăm Cột được xây dựng năm 1901, đã được trùng tu, sửa chữa vào năm 2005, 2010, di tích có tổng diện tích là 4.866m².

Hiện nay, một số cột gỗ đã bị mối mọt làm hư hỏng; nội thất có một số chi tiết kiến trúc và điêu khắc bị hư hỏng; nền gạch tàu đã bong tróc nhiều nơi; nhà vệ sinh xuống cấp, không sử dụng được.