Di tích lịch sử Căn cứ bộ đội hải ngoại I Sivôtha

Căn cứ bộ đội hải ngoại 1 - Sivôtha tọa lạc tại ấp Lưu Văn Vẳng, xã Hòa Hội, huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh.

Bộ đội Sivôtha là đơn vị đặc biệt của vệ quốc đoàn Nam bộ làm nhiệm vụ quốc tế, tình nguyện quân Việt Nam tại miền Đông Campuchia trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Tiền thân bộ đội Sivôtha là bộ đội độc lập số 1 được thành lập ngày 10/8/1948 tại biên giới Campuchia do con em Việt Kiều yêu nước ở Lào và Thái Lan đóng góp nhân lực và tài lực xây dựng, với những thanh niên tình nguyện được trang bị đầy đủ vũ khí, đạn dược, được lệnh chuyển ngay về nước tham gia cuộc kháng chiến Nam bộ. Khi về nước, bộ đội độc lập số 1 đổi tên là bộ đội hải ngoại số 1 – Nam bộ, rồi đến năm 1948 đổi tên mới là bộ đội Sivôtha khu Đông Bắc Campuchia.

Suốt 5 năm chiến đấu (1946-1951), bộ đội hải ngoại 1 rồi đến bộ đội Sivôtha đều đứng chân ở Tây Ninh và lập căn cứ tại rừng Cây Cầy, xã Hòa Hội, huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh. Nơi đây không chỉ là hậu cứ của Ban chỉ huy đơn vị mà còn là nơi học tập, huấn luyện của các đội võ trang công tác độc lập. Đơn vị đã xây dựng nhiều căn cứ kháng chiến liên hoàn dọc theo biên giới, tạo lá chắn bảo đảm an toàn phía sau lưng các căn cứ chiến lược của Tây Ninh, Trung ương Cục miền Nam.

Căn cứ của bộ đội hải ngoại 1- Sivôtha hiện nay không còn như xưa, chỉ còn lại khu rừng tái sinh với rất ít cây cổ thụ được khoanh vùng bảo vệ với tổng diện tích 20.000 m2. Rừng ở đây còn giữ được nhiều tầng cây, ở khu trung tâm di tích phía dưới những tầng cây rừng là vết tích những hố bom, đặc biệt còn lại giếng nước và nền nhà bếp, hầm hào và công sự đã bị sạt lở, không rõ hình dạng.

Căn cứ bộ đội hải ngoại 1 - Sivôtha đã được xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh tại Quyết định số 138/QĐ-CT ngày 27/9/1999 của Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh.

Di tích được khoanh vùng bảo vệ với diện tích 20.000m2.