Di tích lịch sử Cơ sở Tỉnh ủy Tây Ninh

Sau Hiệp định Gieneve năm 1954 tỉnh Tây Ninh cũng chịu chung những tai họa của các chiến dịch như “Diệt cộng, tố cộng”, bình định phát triển, bình định cấp tốc, bảo vệ hương thôn, cải cách điền địa, lập khu dinh điền, khu trù mật, ấp chiến lược,..

Để nắm tình hình địch và củng cố lực lượng cách mạng ở ngay trung tâm thị xã - Châu Thành, Tỉnh ủy Tây Ninh đã xây dựng một cơ sở chỉ đạo bí mật tại nhà của ông Nguyễn Văn Đạt, chỉ cách cơ quan đầu não của địch chưa đầy 300m. Đây là khu vực dân cư đông đúc nên vừa dễ nắm tình hình địch vừa thuận lợi cho việc tuyên truyền vận động cách mạng. Nhà ông Nguyễn Văn Đạt lại nằm gần đình Hiệp Ninh nên thuận lợi cho việc liên lạc, nơi đây đã bao lần các đồng chí Tỉnh ủy viên đi về hội họp để liên lạc với các cơ sở cách mạng, truyền đạt Nghị quyết của Đảng và chỉ đạo quần chúng đấu tranh trực diện với kẻ thù

Ngày 26/8/1959 thực hiện chỉ đạo của trên, đồng chí Hoàng Lê Kha đến dự hội nghị thị xã ủy. Tại cuộc họp này đồng chí đã phân tích diễn biến tình hình, âm mưu thâm độc của Mỹ - Diệm sẽ đẩy mạnh “Tố cộng, “diệt cộng” bằng những biện pháp phát xít trắng trợn hòng tiếp tục tiêu diệt phong trào cách mạng miền Nam. Theo kế hoạch đồng chí Hoàng Lê Kha sẽ đến dự và phổ biến chủ trương chỉ đạo cho huyện Châu Thành nhưng kế hoạch không thành và vì bọn mật vụ đã phát hiện được đồng chí Hoàng Lê Kha nên cố tình vây bắt cho bằng được nhưng không may bị địch bắt và đưa về giam giữ ở khám lớn Chí Hòa. Sau nhiều lần đánh đập, tra khảo hết sức dã man nhưng không khuất phục được ý chí kiên cường, bất khuất của người cộng sản. Đến tháng 10/1959 đồng chí Hoàng Lê Kha bị tuyên án 1 tử hình, ngày 12/3/1960 kẻ thù bí mật đưa đồng chí Hoàng Lê Kha lên ấp Tam Hạp, huyện Châu Thành để hành hình bằng máy chém để trả thù cho sự kiện Tua Hai và trấn áp cao trào cách mạng đang bùng lên ở Tây Ninh.

Ngôi nhà ông Nguyễn Văn Đạt, địa điểm cơ sở chỉ đạo bí mật của Tỉnh ủy Tây Ninh ngày nay không còn nguyên vẹn, chỉ còn lại chiếc hầm bí mật nơi nuôi dấu đồng chí Hoàng Lê Kha và trên nền nhà cũ tỉnh Tây Ninh đã xây dựng lại ngôi nhà tình nghĩa trên nền nhà cũ vào năm 1989 và chọn đây là di tích Cơ sở Tỉnh ủy Tây Ninh.

Cơ sở Tỉnh ủy Tây Ninh được xếp hạng là di tích lịch sử cấp tỉnh tại Quyết định số 146/QĐ-CT ngày 27/9/1999 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Tây Ninh.

Di tích được khoanh vùng bảo vệ với diện tích 267,6m2.