Di tích lịch sử Địa điểm Căn cứ Đảng ủy Dân chính đảng Trung ương Cục miền Nam

Trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ngày 10/10/1961 Trung ương Cục miền Nam chỉ đạo thành lập Đảng ủy các cơ quan Dân Chính Đảng để chỉ đạo chung, được Trung ương giao nhiệm vụ lãnh đạo công tác tư tưởng và tổ chức xây dựng Đảng ở các ban, ngành Trung ương Cục. Đồng chí Nguyễn Văn Ngượt, tức Ba Lâm (trước là Phó Ban Tổ chức Trung ương Cục làm Bí thư Đảng ủy Dân Chính Đảng).

Ngày 31/3/1965, Thường vụ Trung ươc Cục thành lập Đảng ủy Dân Chính Đảng và chỉ định đồng chí Đặng Thai Mai (Hai Mai) làm Bí thư Đảng ủy Dân Chính Đảng.

Ngày 26/4/1968, Thường vụ Trung ương Cục tách Đảng ủy các cơ quan Dân Chính Đảng ra khỏi Đảng ủy Căn cứ Năm Trường và chỉ định đồng chí Huỳnh Thanh Mua (Hai Chiến) làm Bí thư Đảng ủy Căn cứ phụ trách.

Qua nhiều lần di chuyển, đến năm 1973 cơ quan Đảng ủy Dân Chính Đảng chuyển về Trảng A Lân, ngoài công tác tổ chức xây dựng Đảng, cơ quan Đảng ủy còn thực hiện thêm các nhiệm vụ quan trọng mà Trung ương Cục giao đó là: Tiếp đón 30.000 đồng bào Việt kiều từ Campuchia về vùng căn cứ huyện Tân Biên hình thành các xã lân cận, xây dựng chính quyền cách mạng trong căn cứ; sản xuất trong khu căn cứ, chăm lo đời sống đồng bào Việt kiều mới về nước.

Dưới sự lãnh đạo của Trung ương Cục, Đảng ủy đã chỉ đạo toàn Đảng bộ chuẩn bị mọi điều kiện tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, góp phần giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.

Sau ngày giải phóng 30/4/1975, Đảng ủy cùng với Ban quân quản, quân dân thành phố Hồ Chí Minh xây dựng chính quyền cách mạng, ổn định chính trị trật tự an toàn xã hội và được giải thể sau khi hoàn thành nhiệm vụ 30/4/1977.

Địa điểm Căn cứ Đảng ủy Dân Chính Đảng Trung ương Cục miền Nam đã được xếp hạng cấp quốc gia tại Quyết định số 1084/QĐ-BVHTTDL, ngày 17/03/2017 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Hiện trạng: di tích có diện tích khoanh vùng 2.000m² (khu vực I: 1.104,84m², khu vực II: 895,16m²) ; có các hạng mục gồm cổng, tường rào, sân vườn, nhà tưởng niệm, mảng phù điêu.