Di tích lịch sử Đình Hòa Hội

Đình Hòa Hội được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XIX. Theo những người lớn tuổi trong vùng Hòa Hội và dòng tộc họ Nguyễn ở Hòa Hội, thì đình từng có sắc phong nhưng do chiến tranh nên sắc phong đã bị thất lạc.

 Đình Hòa Hội là nơi thờ Thành hoàng bổn cảnh của làng là ông Nguyễn Văn Sắc. Ông chính là người đầu tiên khẩn đất hoang, quy tụ nhân dân, lập làng và đặt tên là làng Hòa Hội, với mong muốn các dân tộc anh em trong vùng (Kinh, Hoa, Chăm, Khmer,…) sống đoàn kết, hòa nhập, cùng nhau làm ăn sinh sống, xây dựng quê hương, làng xóm ngày càng giàu đẹp. Sau khi ông Nguyễn Văn Sắc mất đi, để ghi nhớ công lao to lớn của Ông, nhân dân đã lập một ngôi miếu thờ, về sau miếu được nâng cấp thành ngôi đình thờ Thành hoàng bổn cảnh làng Hòa Hội là ông Nguyễn Văn Sắc và đặt tên đình là đình Hòa Hội.

Ngôi đình xưa làm bằng cột cây, vách ván, mái hình bánh ít, lợp ngói âm dương. Đình xưa không phải nằm ở vị trí hiện tại mà nằm trên một khu đất được gọi là Rừng Đình. Sau đó, đình đã được chuyển về phần đất hiện nay trên một gò cao thuộc ấp Bưng Rò, xã Hòa Hội.

Trước đây đình có quy mô rất lớn nhưng từ khi thực dân Pháp xâm lược (1945) đình đã bị chiến tranh tàn phá hoàn toàn. Đến năm 1954 nhân dân trong vùng cất lại một ngôi đình tạm để thờ cúng nhưng sau đó lại bị phá hủy bởi bom đạn của đế quốc Mỹ.

Năm 1980, ngôi đình được nhân dân xây cất lại nhưng còn đơn giản. Năm 2000, đình được nhân dân trong vùng cùng nhau đóng góp để sửa chữa lại, chỉ có chính điện với kết cấu đơn giản: tường xây gạch, xi măng, quét vôi, mái hình bánh ít, lợp tôn…, chưa có các công trình phụ và cách bài trí ở các bàn thờ còn đơn giản.

Năm 2008, Ban quản lý đình đã xin phép chính quyền địa phương cho phép sửa chữa và tôn tạo lại ngôi đình đã bị hư và xuống cấp: nới rộng ra và nâng chiều cao mái đình lên cho ngôi đình được khang trang, cất dựng thêm võ ca, hậu điện và một số công trình phụ khác,…nên đình mới có diện mạo khang trang như hiện nay với kinh phí hơn 150 triệu đồng do các mạnh thường quân và nhân dân trong vùng tự nguyện đóng góp.

Đình Hòa Hội tọa lạc trên khuôn viên đất có tổng diện tích 1.871,6m2 . Tổng thể đình Hòa Hội gồm có võ ca, chính điện, hậu điện và các công trình phụ như nhà bếp (nối liền với hậu điện), nhà vệ sinh. Ngoài ra trong khuôn viên đình còn có 3 miếu thờ: Ngũ Hổ Nhân Hậu, Binh quan lớn, Thổ Hoàng Thổ chủ và 01 ban thờ Quốc vương thủy thổ.

Lễ Kỳ Yên của đình được tổ chức vào ngày 16/2 âm lịch hàng năm.

Đình Hòa Hội đã được đã được xếp hạng là di tích lịch sử cấp tỉnh tại Quyết định số 2327/QĐ-CT ngày 13/10/2015 của Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh.

Di tích được khoanh vùng bảo vệ với diện tích 1.871m2.