Di tích lịch sử Đình Thần Phước Chỉ

Cũng như các ngôi đình khác ở Nam Bộ nói chung và Tây Ninh nói riêng, đình làng Phước Chỉ là nơi thờ Thành hoàng bổn cảnh của làng. Thành hoàng của đình là Ngài Trùm Cả Biện Văn Đống. Ngài là người có công đưa dân đến Phước Chỉ khai hoang lập nghiệp và bảo vệ cho vùng đất này. Cảm mến công đức và sự hy sinh của ngài người dân đã lập đình thờ và tôn ngài làm Thành hoàng của làng.

Không rõ Đình được xây dựng từ năm nào nhưng theo lịch sử thôn Phước Chỉ, thôn chính thức được thành lập năm 1838. Tuy nhiên trước đó đã có nhiều di dân người Việt đến khai hoang, định cư, như vậy có khả năng đình được xây dựng vào năm 1838 khi thôn Phước Chỉ chính thức được thành lập.

Năm 1947, Đình Phước Chỉ bị thực dân Pháp đốt cháy, thời điểm sau đó chiến tranh lan rộng, người dân chạy loạn, ngôi Đình bị phá hủy hoàn toàn trong chiến tranh.

Sau năm 1975, khi chiến tranh kết thúc người dân được trở lại cuộc sống như trước, mọi người đã phục dựng lại Đình. Nhưng do tài chính khi đó quá ít ỏi, Đình được xây dựng lại đơn sơ.

Trong khoảng những năm 1983-1989, Đình được phục dựng lại bằng xi măng, tường xây gạch, mái lợp tole. Hàng năm Đình vẫn tiếp tục được trùng tu sửa chữa, nguồn kinh phí xây dựng Đình chủ yếu là từ sự đóng góp của người dân, cho đến hiện nay Đình đã được tôn tạo đơn giản bằng tường gạch, mái tôn với khoảng 150m2.

Năm 2018, tiếp tục được trùng tu, tường quét vôi, lợp lại mái tole thiếc.

Đầu năm 2019, Ban khánh tiết Đình dựa trên kinh phí đóng góp của người dân đã tiến hành đại trùng tu nhiều hạng mục của đình: sửa lại 4 cột trong chính điện, trong đó 2 cột trước bàn thờ Thần được đắp cặp lưỡng long, tạc tượng Thần nông, tượng xích thố, hoành phi khắc tên Đình, câu đối chạm ở cột trước của chính điện, trùng tu bàn thờ Cửu huyền trăm họ, bàn thờ cộng đồng. Ngoài ra còn sửa chữa các công trình phụ như: tráng nền nhà bếp, lót sân trước nhà ăn.

Hiện nay, hàng năm Lễ Kỳ Yên (Cầu an) của Đình được tổ chức vào ngày 15-16/2 âm lịch, Lễ Cầu bông tổ chức ngày 15-16/11 âm lịch với sự tham gia của dân làng và khách mời từ các ban hội đình khác nhằm thể hiện tấm lòng của người dân đối với các bậc tiền hiền và vị thành hoàng của làng mình, những người đã có công khai hoang gìn giữ và phát triển làng. Đây cũng là dịp để mọi người gần gũi nhau hơn, siết chặt tình cảm gắn kết cộng đồng.

Đình Thần Phước Chỉ là một trong những ngôi đình hình thành sớm ở Tây Ninh, đánh dấu một mốc lịch sử trong thời kỳ Nam tiến khai phá đất đai của người Việt vào cuối thế kỷ 18 đầu thế kỉ 19 trên vùng đất này.

Đình chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hóa rất riêng và quan trọng, Đình không chỉ là nơi thờ Thần mà còn là “nhân chứng” xác định mốc lịch sử lập làng, là minh chứng lịch sử của ông cha ta trong quá trình mở đất, đấu tranh để tồn tại ở vùng đất này, thể hiện sự gắn bó của người dân với vùng đất Phước Chỉ.

Di tích được khoanh vùng bảo vệ với diện tích 3.072m².