Di tích lịch sử Khám đường Tây Ninh (Trại giam)

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước, Tây Ninh là căn cứ địa cách mạng, có cơ quan đầu não là Trung ương Cục miền Nam. Trên mảnh đất Tây Ninh, đế quốc đã dùng mọi thủ đoạn hòng tiêu diệt cách mạng miền Nam. Để thực hiện âm mưu xâm lược, thực dân Pháp đã dựng nên Khám đường Tây Ninh để bắt bớ, giam cầm và dùng các biện pháp tàn bạo nhất để áp đảo tinh thần những người dân yêu nước và chiến sĩ cách mạng.

Khám đường Tây Ninh có lối kiến trúc giống như một số nhà tù ở Côn Đảo, được thực dân Pháp xây dựng vào cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX. Tại Khám đường Tây Ninh, nơi ăn chốn ở  của người tù chẳng khác gì chuồng trại chăn nuôi súc vật, chỉ khác là tù nhân tự lo liệu, thu xếp cho cuộc sống đỡ khắc nghiệt. Mỗi buồng giam có diện tích khoảng hơn 50m2. Tù nhân phải sống trong môi trường mất vệ sinh trầm trọng.

Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, Mỹ - Diệm cũng sử dụng Khám đường này và mở rộng thêm với những biện pháp tra tấn hiện đại kiểu Mỹ tinh vi hơn để giam cầm, tra khảo, khủng bố và truy bức không chỉ những chiến sĩ cách mạng mà còn cả những người trí thức yêu nước và những người thuộc các  đảng phái khác chống đối chế độ Mỹ Diệm ở miền Nam. Đặc biệt từ năm 1956 Mỹ - Diệm mở chiến dịch Trương Tấn Bửu đàn áp phong trào cách mạng miền Nam, thời gian này nhiều cơ sở cách mạng của ta bị lộ, chiến sĩ cách mạng của ta bị bắt ngày càng đông và hầu hết đều bị đưa về Khám đường Tây Ninh, bị đánh đập, tra khảo rất tàn bạo, xử án sơ thẩm rồi chuyển đi các trại tù khác như Khám Chí Hòa, trại tù Phú Lợi,..

Khám đường Tây Ninh là vật chứng lịch sử tố cáo tội ác của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đã giam cầm, đày đọa và giết hại các chiến sĩ cách mạng và những người yêu nước thuộc nhiều thế hệ. Chúng đã dùng mọi kiểu cách, mọi hình thức rất thô bạo để hòng đè bẹp ý chí chiến đấu của các chiến sĩ cách mạng. Nhưng chính tại nơi đây các chiến sĩ cách mạng đã thể hiện ý chí đấu tranh kiên cường, bất khuất, giữ vững khí tiết của người Cộng sản.

Khám đường Tây Ninh đã được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh tại Quyết định số 126/QĐ-CT ngày 29/4/2002 của Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh.

Di tích được khoanh vùng bảo vệ với diện tích 1.916,64m2.